Đang tải thanh công cụ tìm kiếm ...
Phép Tính Online

Trần Đình Hượu là nhà khoa học chuyên nghiên cứu các các vân đề lịch sử tư tưởng và văn hóa Việt Nam hiện đại, có những đóng góp lớn và có nhiều phát hiện mới về lĩnh vực này

Đề bài: Khi viết về những tích cực cũng như hạn chế của văn hóa Việt Nam, tác giả Trần Đình Hượu đã nhận định:

Tinh thần chung của văn hóa Việt Nam là "thiết thực, linh hoạt, dung hòa". (Trần Đình Hượu, Đến hiện đại từ truyền thống). Anh/chị hãy giải thích rõ vấn đề này?

HS cần trình bày được những nội dung sau.

1. Khái quát chung

-  Giới thiệu tác giả, tác phẩm:

+ Trần Đình Hượu là nhà khoa học chuyên nghiên cứu các các vân đề lịch sử tư tưởng và văn hóa Việt Nam hiện đại, có những đóng góp lớn và có nhiều phát hiện mới về lĩnh vực này.

+ Tác phẩm thế hiện cách nhìn về vốn văn hóa dân tộc sâu sắc và chân thực của tác giả.

-  Giới thiệu nhận định chung về văn hóa Việt Nam: "Tinh thần chung của văn hóa Việt Nam là thiết thực, linh hoạt, dung hòa".

2. Nội dung.

-  Giải thích lời nhận định của tác giả Trần Đình Hượu:

+ Cần hiếu đúng về các khái niệm: thiết thực, linh hoạt, dung hòa

+ Vì sao tinh thần chung của văn hóa Việt Nam lại mang những đặc điểm nêu trên?

-   Những đặc điểm: thiết thực, linh hoạt, dung hòa thể hiện như thế nào trong nền văn hóa Việt Nam?

-  Điểm tích cực của những đặc điểm đó là:

+ Tính thiết thực khiến cho văn hóa Việt gắn bó sâu sắc với đời sống cộng đồng. Chẳng hạn như chùa là nơi thờ Phật tôn nghiêm nhưng đồng thời diễn ra nhiều sinh hoạt thế tục như: ma chay, cưới hỏi, nuôi nấng trẻ em cơ nhỡ...

+ Tính linh hoạt thể hiện rõ ở khả năng tiếp nhận và biến đổi các giá trị văn hóa thuộc nhiều nguồn khác nhau sao cho phù hợp với đời sống bản địa của người Việt: Phật giáo, Nho giáo, Đạo giáo, Ki-tô giáo, Hồi giáo... đều có chỗ đứng trong văn hóa Việt.

+ Tính dung hòa là hệ quả tất yếu của hai thuộc tính trên trong văn hóa của người Việt. Các giá trị văn hóa thuộc nhiều nguồn khác nhau, không loại trừ nhau mà được người Việt tiếp thu có chọn lọc để tạo nên sự hài hòa bình ổn trong đời sống văn hóa.

Chính vì thế, vốn văn hóa Việt truyền thống giàu giá trị nhân bản, không sa vào tình trạng cực đoan, cuồng tín.

-  Tuy nhiên, trong mặt tích cực lại tàng ẩn những hạn chế:

Luôn mang quan niệm "dĩ hòa vi quí" nên trong mọi lĩnh vực của đời sống tinh thần, vật chất, văn hóa Việt chưa có tầm vóc lớn lao, chưa có vị trí quan trọng, nổi bật, vì dung hòa nên thiếu những sáng tạo lớn, không đạt đến những giá trị phi phàm, kì vĩ. Chỉ có những tư tưởng tôn giáo hoặc quan niệm xã hội ít nhiều mang tính cực đoan mới tạo ra những bước phát triển mạnh mẽ, những cách tân táo bạo, những khám phá phi thường - điều kiện để tạo nên tầm vóc lớn lao của các giá trị văn hóa.

3. Đánh giá chung

-  Từ những nhận định trên tác giả đã nhận định một cách khái quát về bản chất của nền văn hóa truyền thống: Đó là văn hóa của dân nông nghiệp định cư, không có nhu cầu lưu chuyển, trao đối, không có sự kích thích của đô thị. Và lí giải nguyên nhân của những hạn chế của nền văn hóa.

-  Tuy nhiên, trong hoàn cảnh địa lí, lịch sử, xã hội cụ thể của cộng đồng của dân tộc Việt Nam, tính thiết thực, linh hoạt, dung hòa đảm bảo cho văn hóa Việt tồn tại qua những gian nan bất trắc của lịch sử.

Xem thêm: Video bài giảng môn Văn học